Jan denkt dat zijn bedrijf te klein is. Ik denk dat hij zelf te groot is geworden voor zijn huidige rol. Hij zit zichzelf in de weg. Zo ziet jezelf in de weg zitten er bij ondernemers vaak uit. Het bedrijf groeit door, terwijl de ondernemer op dezelfde plek blijft staan.
Jan reageert overal op
Als Jan tegenover me zit, laat hij trots zijn cijfers zien. De omzet groeit, klanten komen binnen en op papier ziet alles eruit als een succesverhaal. Toch zie ik iets anders. Terwijl hij vertelt, wordt hij voortdurend onderbroken. Een appje van een medewerker. Een leverancier die iets wil weten. Een klant met een vraag die blijkbaar niemand anders kan beantwoorden.
Jan reageert overal op. Automatisch. Alsof hij de klantenservice, de directie en de technische dienst tegelijk is. ‘Het gekke is’, zegt hij, ’dat ik harder werk dan ooit, terwijl ik nog nooit zo’n groot team heb gehad. Eigenlijk ben ik uitgeput.’
Geen wonder, denk ik. Hij pleegt roofbouw op zichzelf. Maar ik zeg niets. Dit moet hij zelf ontdekken.
Waar komt zelfsabotage vandaan?
Bij ondernemers komt zelfsabotage vaak voort uit iets wat prettig voelt. Het bedrijf groeit, maar hun rol groeit niet mee. Ze blijven beslissingen nemen die allang niet meer op hun bureau thuishoren. Ze blijven problemen oplossen die iemand anders prima kan oplossen. En stiekem vinden ze het ook nog eens prettig om onmisbaar te zijn. Dat laatste hoor je niet vaak. Toch is het waar. Onmisbaar zijn geeft status. Totdat het je vrijheid begint op te eten.
Onmisbaar zijn voelt goed
Op dat moment denken ondernemers meestal dat ze een groeiprobleem hebben. Ze zoeken betere systemen. Meer personeel. Meer omzet. Je kent het misschien. Je telefoon in je hand tijdens het eten, omdat er nog één vraag binnen kan komen die alleen jij kunt beantwoorden. Aan het eind van de dag voel je het in je schouders en je nek.
Ik heb ondernemers gezien die een miljoenenbedrijf hebben gebouwd en nog steeds geen drie weken weg kunnen zonder stress. Ze noemen het een groeiprobleem. Ik noem het een leiderschapsprobleem. Of vriendelijker gezegd, een positieprobleem. De bedrijven die echt versnellen, doen dat vaak pas op het moment dat de ondernemer stopt met overal middenin te zitten.
Soms heb je een neutrale buitenstaander nodig om te zien waar de schoen wringt. Zodat je jezelf eindelijk belangrijk genoeg vindt om andere dingen te doen. En zodat je stopt met roofbouw op jezelf te plegen.
Ondernemers optimaliseren alles, behalve zichzelf
De meeste ondernemers optimaliseren alles. Behalve het enige dat ertoe doet, zichzelf. Betere systemen. Grotere teams. Meer omzet. Nieuwe markten. En toch lekt de waarde weg. Dat ligt zelden aan het plan. Wat ontbreekt is de KernPositie, het fundament in jezelf.
KernPositie is iets anders dan je positionering, je propositie of je elevator pitch. Het is je eigen fundament van waaruit je als ondernemer en als bedrijf je werkelijke waarde beschermt, zichtbaar maakt en verzilvert. Zonder KernPositie kun je groeien wat je wilt, maar je bouwt op drijfzand. Je trekt klanten aan die over prijs onderhandelen in plaats van over impact. Je verdedigt je tarief in plaats van dat het voor zich spreekt. Je werkt harder, maar het voelt niet lichter.
Prijskracht ontstaat pas wanneer je KernPositie zo helder is dat de vraag ‘wat kost het?’ verandert in ‘wanneer kunnen we beginnen?’ Dat vraagt iets anders dan schalen. Het vraagt dat je eerst eerlijk kijkt waar je eigen waarde weglekt. Waar je tijd, energie en expertise verdwijnen naar roofbouw.
De vraag is dan niet meer hoeveel je bedrijf dit jaar verdient. De vraag is hoeveel bedrijfswaarde je vandaag opbouwt. Sterker is beter dan groter. Klein team, hoge waarde, grote impact. Daar begint duurzame vrijheid. Dat bedoel ik met Succes zonder Roofbouw™. Ambitie blijft, alleen staat ze op het juiste fundament.
Hoe hoger je wilt groeien, hoe dieper je moet wortelen
Steeds vaker gebruik ik deze zin. Hoe hoger je wilt groeien, hoe dieper je moet wortelen. Voor mij gaat die over leiderschap. Over succes dat je kunt dragen. Over een bedrijf dat niet harder kan groeien dan de mens die het leidt. Over invloed, verantwoordelijkheid en kritiek die alleen hanteerbaar zijn als je van binnen stevig staat.
Een kikker verhongert naast zijn eten. Het brein van een kikker herkent voedsel alleen als het beweegt en langwerpig is. Leg een verdoofde vlieg voor zijn neus en hij ziet hem niet. Hij verhongert ernaast. Gooi langwerpige kartonnetjes naar hem en hij vreet zich vol, tot hij niet meer kan. De kikker ziet maar een klein stukje van de wereld. Maar hij denkt dat hij alles ziet.
Wij zijn natuurlijk niet zoals kikkers. Of toch wel? Jan ziet een bedrijf dat te klein is. Wat hij niet ziet, is zijn eigen plek erin. Hij zoekt het voedsel in meer omzet en meer mensen, terwijl het voor zijn neus ligt.
Waar in jouw bedrijf ben jij nog steeds de oplossing voor een probleem dat eigenlijk niet meer van jou zou moeten zijn?
Herken je dit?
In de gratis weggever over leiderschapsvaardigheden zet ik de zeven vaardigheden op een rij waarmee je uit het midden van je bedrijf stapt.
In het jaartraject Succes zonder Roofbouw™ zoeken we een jaar lang je KernPositie en vertalen we die naar je onderneming, je agenda en je leven.